CELPIP10 · Cẩm nang

Cẩm nang › Kinh nghiệm thi

Bài 7: Listening CELPIP: Part nào ghi ít, Part nào ghi nhiều

Cập nhật 15/11/2026

Lúc đi thi thật mình được Listening 10. Cách mình làm bài nghe học từ khoá ôn CELPIP mình theo hồi đó, gói gọn lại là Part 1 đến 3 thì nghe là chính, Part 4 đến 6 thì ghi thật nhiều. Bài này mình ghi lại cụ thể từng phần, kèm mấy cái bẫy hay gặp khi chọn đáp án.

Bảng điểm CELPIP: Listening 10, Reading 11, Writing 9, Speaking 10

Trước hết là mấy điều về format. Listening có 6 phần, mỗi đoạn chỉ phát một lần, và bạn không được xem câu hỏi trước, câu hỏi chỉ hiện ra sau khi đoạn nghe kết thúc. Vào phòng thi bạn được phát giấy và bút để ghi, hết giấy thì giơ tay xin thêm. Giấy ghi chú không được chấm, cuối giờ nộp lại, nên bạn cứ ghi kiểu gì miễn bản thân đọc hiểu là được.

Part 1 đến 3: nghe cho hiểu, chỉ ghi tên, số, danh sách

Ba phần đầu là hội thoại đời thường, đoạn nghe ngắn, nhớ được. Nếu cắm cúi ghi thì bạn dễ lỡ mất câu sau, mà ở mấy phần này đề hay hỏi người nói đang cảm thấy thế nào, đang muốn gì, nên bạn cần nghe được cả giọng điệu. Bạn cứ tưởng tượng mình là người đang đứng trong cuộc nói chuyện đó, người ta đang nói với mình, tự nhiên sẽ tập trung hơn.

Bút thì vẫn cầm sẵn. Gặp tên người, con số, ngày giờ, địa chỉ hay một danh sách được kể ra nhanh (kiểu xe này có ghế da, cửa sổ trời, sưởi ghế…) thì ghi đúng chỗ đó thôi, vì mấy thứ này nghe xong rất dễ quên mà đề lại hay hỏi.

Tài liệu ôn của CELPIP thì khuyên ghi chú ở cả 6 phần. Bạn nào thấy mình nghe xong hay quên thì cứ ghi cả Part 1 đến 3. Lúc luyện đề bạn thử cả hai cách, cách nào cho điểm cao hơn thì giữ cách đó.

Part 4 đến 6: ghi nhiều, ghi bằng ký hiệu

Từ Part 4 trở đi đoạn nghe dài hơn, nói nhanh hơn, từ khó hơn, gần như không có chỗ dừng, nên lúc này ghi chú quan trọng hơn chuyện bị phân tâm. Bạn không viết kịp cả câu đâu, nên ghi từ khoá và dùng ký hiệu:

Một trang ghi chú Part 4 viết tay, dùng mũi tên, dấu bằng, dấu mũi tên lên và hình vẽ

Ghi chú Part 4 thật của giáo viên khoá ôn mình học: mũi tên, dấu ↑, dấu =, vẽ hình thay chữ, mặt buồn cho cảm xúc, còn con số (6 month study, 2000 volunteers) thì ghi đủ. Chữ xấu, sai chính tả cũng không sao.

Ghi xấu, sai ngữ pháp cũng không sao. Đoạn nào nhanh quá thì ghi vài từ chính rồi chừa chỗ trống, nghe tiếp, lát nhớ ra thì điền. Có những ý bạn quyết định giữ trong đầu thay vì ghi, thì nhẩm lại trong đầu một lần ngay lúc đó, không thì qua câu sau là quên. Cảm xúc thì khó ghi, bạn phải nghe để hiểu, cùng lắm vẽ cái mặt cười hay mặt buồn cạnh tên người đó.

Part 5 là video ba người thảo luận, đề hay hỏi ai nói gì. Bạn nhìn màn hình lúc đầu và cuối video để biết ai là ai, rồi chia giấy làm ba cột như mình viết ở Bài 1. Nghe tên ai được gọi thì ghi ngay lên đầu cột của người đó.

Ghi chú Part 5 viết tay: mỗi người nói một cột, tên ở đầu cột

Ghi chú Part 5 thật của giáo viên khoá ôn mình học: mỗi người một cột, nghe được tên ai thì ghi lên đầu cột người đó, mũi tên cho biết ai đáp lại ai.

Part 6 thường có hai ba người hay tổ chức với quan điểm khác nhau. Mỗi khi có người mới bắt đầu nói, bạn mở một cột mới, ghi họ là ai, ủng hộ hay phản đối, vì sao. Con số và thống kê trong phần này gần như lần nào cũng có câu hỏi.

Ghi chú Part 6 viết tay: viết tắt NPO, mũi tên, phần trăm và hình vẽ cái càng cua

Ghi chú Part 6 thật của giáo viên khoá ôn mình học: viết tắt cụm dài (nonprofit organization thành NPO), mũi tên nối nguyên nhân với kết quả, phần trăm ghi đủ, vẽ cái càng cua thay vì viết chữ.

Lúc chọn đáp án

Câu hỏi hiện ra thì bạn thử tự trả lời trong đầu trước, rồi mới đọc bốn lựa chọn, và đọc hết cả bốn, vì nhiều khi có hai câu nghe đều đúng nhưng chỉ một câu đúng hơn. Đáp án sai thường dùng lại đúng những từ bạn vừa nghe, chỉ đổi một chi tiết, ví dụ bài nói 2.000 giờ thì đáp án sai ghi 2.000 người. Nên đừng thấy đúng chữ là chọn, phải xem nghĩa có khớp không. Lựa chọn nào dùng chữ quá mạnh như "proven", "the first", "always" thì nên nghi. Phân vân giữa hai câu thì chọn câu bạn chứng minh được bằng chỗ ghi chú. Câu hỏi dạng "which is NOT" thì thường đáp án là câu khác hẳn ba câu còn lại.

Giấy nháp

Giấy phát ra không nhiều, mà Part 4 đến 6 ghi nhiều thì hết rất nhanh. Bạn nên giơ tay xin thêm khi thấy sắp hết, đừng đợi hết sạch, vì người ta mang giấy tới cũng mất vài phút.

Luyện ngoài giờ làm đề

Lúc luyện đề bạn cũng ghi ra giấy bằng bút như ngày thi, đừng gõ máy, vì tốc độ viết tay khác hẳn. Làm xong thì mở transcript ra so với chỗ mình ghi, xem mình bỏ sót gì. Ngoài đề, bạn có thể chọn một video bài nói trên YouTube, nghe 1 phút rồi dừng, tự nói lại ý chính, sau đó tăng lên 2 phút, 3 phút, rồi cả bài, cuối cùng nghe lại để xem mình quên chỗ nào. Xem phim, xem TV thì tắt phụ đề.

Bài khác trong Cẩm nang